ABD yard\u0131m istiyor ama halk sava\u015f\u0131n par\u00e7as\u0131 olmak istemiyor<\/p>\n
14 Ocak 2003<\/p>\n
Catherine Collins \/ Chicago Tribune<\/p>\n
\u0130STANBUL \u2013 Bush y\u00f6netiminin a\u011f\u0131r bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ve kendisini uluslararas\u0131 arenada iyi niyetli bir oyuncu olarak tan\u0131tmaya istekli olan T\u00fcrkiye’nin yeni h\u00fck\u00fcmeti, kendi n\u00fcfusuna veya Arap kom\u015fular\u0131n\u0131 k\u0131zd\u0131rmadan Irak’a olas\u0131 bir sald\u0131r\u0131 i\u00e7in kap\u0131lar\u0131n\u0131 Amerikan birliklerine a\u00e7may\u0131 hakl\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. T\u00fcrk yetkililere, Bat\u0131l\u0131 diplomatlara ve analistlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcmet ekonomik toparlanmay\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ikilem, sava\u015fa \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir n\u00fcfusu yabanc\u0131la\u015ft\u0131rmadan ABD’ye nas\u0131l “evet” diyebilece\u011fidir. Ankara Sosyal Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi taraf\u0131ndan yap\u0131lan son kamuoyu yoklamalar\u0131, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n y\u00fczde 87’sinin ABD’nin Irak’a askeri m\u00fcdahalesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Asker\u00ee harek\u00e2t yap\u0131lacaksa, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n y\u00fczde 62’si T\u00fcrk hava kuvvetleri \u00fcslerinin kullan\u0131lmas\u0131na veya T\u00fcrk askerlerinin kat\u0131l\u0131m\u0131na izin verilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Ankete kat\u0131lan T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde 6’s\u0131, T\u00fcrkiye’nin t\u00fcm T\u00fcrk askeri tesislerine eri\u015fim ve kendi askerlerini konu\u015fland\u0131rarak sava\u015f \u00e7abalar\u0131n\u0131 tam olarak desteklemesi gerekti\u011fine inan\u0131yor. Ba\u015fkent Ankara’daki \u00fcst d\u00fczey Bat\u0131l\u0131 bir diplomat, “Bu sava\u015f pop\u00fcler de\u011fil ve kimse taraftar olma sorumlulu\u011fuyla etiketlenmek istemiyor.” yorumunda bulundu.<\/p>\n
ABD \u00fcsleri incelemeye ba\u015flad\u0131<\/p>\n
\u00dcst d\u00fczey T\u00fcrk ve Amerikal\u0131 yetkililer stratejik bir co\u011frafi konuma sahip olan T\u00fcrkiye’nin uzun s\u00fcredir m\u00fcttefiki Washington’u desteklemesini beklerken, hi\u00e7 kimse deste\u011fin ne kadar ileri gidece\u011fini s\u00f6ylemek istemiyor. Pazartesi g\u00fcn\u00fc, ABD askeri m\u00fcfetti\u015fleri bir sava\u015fta olas\u0131 kullan\u0131m i\u00e7in \u00fcsleri ve limanlar\u0131 incelemeye ba\u015flamak i\u00e7in T\u00fcrkiye’ye geldi. ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, muazzam bir askeri takviyenin ortas\u0131nda ve \u015eubat ortas\u0131na kadar b\u00f6lgeye 150.000 asker g\u00f6ndermesi bekleniyor. Pentagon yetkilileri, kuzeyden Irak’a kar\u015f\u0131 Kuveyt’ten hareket eden g\u00fcney ucuna denk gelecek olas\u0131 bir sald\u0131r\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye’de \u00fcslenen bu askerlerin olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n burada olmas\u0131n\u0131 istediklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirttiler. \u0142 1 T\u00fcrk medyas\u0131, ABD’nin T\u00fcrkiye’de 80.000 kadar asker kapasiteli bir \u00fcs kurmak istedi\u011fini ve \u00fcsleri komando operasyonlar\u0131 i\u00e7in kullanmak istedi\u011fini bildirdi. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Washington, T\u00fcrk \u00fcslerini ve limanlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in y\u00fcz milyonlarca dolar harcama s\u00f6z\u00fc verdi. ABD askeri planlamac\u0131lar\u0131, ge\u00e7en ay Ankara ziyaretinde Savunma Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Paul Wolfowitz’in alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi bir nokta olarak, T\u00fcrkiye’den gelecek bir sald\u0131r\u0131n\u0131n herhangi bir sava\u015f\u0131 k\u0131saltaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. “A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, e\u011fer [Irak\u2019\u0131n] kuzeyde \u00f6nemli kara birliklerimiz olacaksa, bu onlar\u0131n \u00fczerinden ge\u00e7mek zorunda olduklar\u0131 \u00fclke” dedi. T\u00fcrk kamuoyunun ve ABD’nin birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan taleplerini dengelemek, iktidardaki Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi i\u00e7in zor bir zamana denk geliyor. Parti yaln\u0131zca iki ayd\u0131r iktidarda ve ba\u015fbakan\u0131 Abdullah G\u00fcl, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir siyaset\u00e7i, ancak g\u00f6reve se\u00e7ilmemi\u015f. Partinin karizmatik lideri Recep Tayyip Erdo\u011fan, kanunu de\u011fi\u015ftirme ve g\u00f6reve gelmesine izin verme \u00e7abalar\u0131 s\u00fcrmesine ra\u011fmen, isyana te\u015fvikten mahk\u00fbm oldu\u011fu i\u00e7in ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa oturamad\u0131. T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin iki ba\u015fl\u0131 yap\u0131s\u0131, son aylarda Atlantik’i \u00e7aprazlayan \u00fcst d\u00fczey delegasyonlar\u0131n davalar\u0131n\u0131 a\u00e7malar\u0131n\u0131 daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ankara’da \u00e7al\u0131\u015fan Bat\u0131l\u0131 bir analist, “Maalesef bug\u00fcn bu \u00fclkede deste\u011fi garanti edebilecek tek bir ki\u015fi yok. Her seferinde konu\u015fmak zorunda oldu\u011funuz yar\u0131m d\u00fczine kafa bulunuyor” dedi. Kamuoyu, T\u00fcrkiye’nin tepeden inme demokrasisinde her zaman tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u00f6neme sahip olmu\u015ftur. Halk, Irak’a kar\u015f\u0131 bir sava\u015fta Amerikal\u0131lara yard\u0131m edilmesine a\u00e7\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken, Ankara’da sesi her zaman duyulmuyor. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’ndan bir yetkili, “T\u00fcrkiye’yi Amerika’n\u0131n en de\u011ferli m\u00fcttefiki yapan da budur” dedi. “T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti ve ordusu kamuoyunun arkas\u0131na saklanmayacak. Anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 iseler, bu anla\u015fmalar\u0131 harfiyen yerine getirecekler.” Bat\u0131l\u0131 bir diplomat, yeni h\u00fck\u00fcmetin kamuoyuna \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmetlerden daha \u00f6zenli oldu\u011funu s\u00f6yledi. Diplomat ve \u00fcst d\u00fczey T\u00fcrk yetkililer, sebebinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yeni partinin halkla k\u00f6klerini g\u00fc\u00e7lendirme arzusu oldu\u011funu ve bunun bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da sava\u015f\u0131n kendisinden rahats\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yledi. Erdo\u011fan’\u0131n s\u0131rda\u015f\u0131 ve partisinin kurucu \u00fcyesi C\u00fcneyd Zapsu, \u201cTayyip Erdo\u011fan ve Abdullah G\u00fcl’\u00fcn derinlerde bir \u015f\u00fcphesi var” dedi. “Herkes duymal\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc bahsetti\u011fimiz bir sava\u015f.\u201d \u201cAma bu sadece kalbin meselesi de\u011fil. D\u0131\u015f politikam\u0131z daha b\u00fcy\u00fck resme bakmal\u0131.\u201d \u201cT\u00fcrk kamuoyunun bu sava\u015f\u0131 desteklemedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r, ancak kamuoyu de\u011fi\u015ftirilebilir.”<\/p>\n
G\u00fcl bar\u0131\u015f\u0131 zorluyor<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmet, Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin \u00fcslerine ve limanlar\u0131na eri\u015fimini reddetmeyi imk\u00e2ns\u0131z bulsa da Zapsu, sivil liderlerin halk\u0131 bir \u00d6ne \u00c7\u0131kan Makaleler \u0130lgili Makaleler sava\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan her \u015feyi yapt\u0131klar\u0131na ve nihai karar\u0131n \u00fclkenin en sayg\u0131n kurumu olan T\u00fcrk ordusunun onay\u0131 ile beraber al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ikna etmek istediklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n